Dnia 1 lipca 1996 roku przedstawiciele
krajów niemieckiego obszaru jêzykowego podpisali wspólne o¶wiadczenie
o wprowadzeniu w ¿ycie reformy ortografii jêzyka niemieckiego.
Nowa pisownia niemiecka obowi±zuje w Niemczech, Austrii
i Szwajcarii od 1.08.1998 r., przy czym w okresie
przej¶ciowym do 2005 r. dopuszczalne jest jeszcze stosowanie
dotychczasowej pisowni. Wprowadzone zmiany maj± na celu ujednolicenie
i uproszczenie obecnie obowi±zuj±cej ortografii.
I. Zapis literowy
- Litera ß po krótkiej samog³osce zosta³a zast±piona przez ss;
po d³ugiej samog³osce i dwug³osce pozostaje ß:
dass,
Fass,
Fluss,
Kuss
(zamiast
daß,
Faß,
Fluß,
Kuß)
ale:
Fuß,
Maß,
außen,
schießen.
- Wprowadzono przeg³os dla uwidocznienia zatartych ju¿ zwi±zków miêdzy wyrazami:
schnäuzen - bo Schnauze
(zamiast schneuzen).
- Odst±piono od zasady pomijania jednej z trzech jednakowych liter przed
samog³osk± w wyrazach z³o¿onych:
Schifffahrt
(zamiast Schiffart).
- Wprowadzono podwojenie spó³g³osek po krótkiej samog³osce dla ujednolicenia
ró¿nych form pokrewnych:
nummerieren - bo Nummer
(zamiast numerieren).
II. Pisownia ³±czna lub rozdzielna
- Przyjêto jako normê pisowniê rozdzieln± po³±czeñ wielowyrazowych,
z okre¶lonymi wyj±tkami:
Rad fahren,
kennen lernen,
übrig bleiben,
wie viel
(zamiast
radfahren,
kennenlernen,
übrigbleiben,
wieviel)
ale:
irgendetwas,
irgendjemand
(zamiast
irgend etwas,
irgen jemand.
- U¿ycie ³±cznika jest dopuszczalne dla uzyskania wiêkszej jasno¶ci
wypowiedzi; obowi±zkowe jest umieszczenie go po liczbach:
3-fach,
15-jährig
(zamiast
3fach,
15jährig).
III. U¿ycie wielkiej i ma³ej litery
- Zachowana zosta³a zasada pisania wielk± liter± rzeczowników;
przyjête zmiany maj± na celu wiêksz± jednolito¶æ:
in Bezug auf,
heute Abend,
im Allgemeinen,
auf Deutsch
(zamiast
in bezug auf,
heute abend,
im allgemeinen,
auf deutsch)
die erste Hilfe,
das schwarze Brett,
das goldene Zeitalter
(zamiast
die Erste Hilfe,
das schwarze Brett,
das goldene Zeitalter).
- Po dwukropku obowi±zuje u¿ycie wielkiej litery, je¶li nastêpuje
po nim ca³e zdanie.
- Formy grzeczno¶ciowe Sie, Ihr piszemy wielk± liter±, ale
du,
dein,
dir,
ihr,
euer,
euch
ma³± liter±.
IV. Interpunkcja
- Wprowadzono wiêksz± swobodê w stosowaniu znaków przestankowych. Nie ma
obowi±zku stawiania przecinka przed konstrukcj± bezokolicznikow± lub
imies³owow±, choæ jest to dopuszczalne:
Ich habe keine Lust (,) heute im Restaurant zu essen.
V. Dzielenie wyrazów
- Dopuszczono podzia³ st:
Fens-ter,
ras-ten
(zamiast
Fen-ster,
ra-sten).
- Po³±czenie spó³g³osek ck, dotychczas dzielone k - k,
jest obecnie w ca³o¶ci przenoszone do nowego wiersza:
Zu-cker,
schi-cken
(zamiast
Zuk-ker,
schik-ken).
- Przyjêto mo¿liwo¶æ dzielenia po³±czeñ spó³g³oskowych z
r,
l,
g,
k,
t
w wyrazach obcych:
Gang-rä-ne,
Mat-rix,
filt-rie-ren
obok
Gan-grä-ne,
Ma-trix,
fil-trie-ren).
- Przyjêto mo¿liwo¶æ oddzielenia pojedynczych liter:
a-ber,
ü-ber,
I-dol,
a-ni-mie-ren
(zamiast
aber,
über,
Idol,
ani-mie-ren).
|